آیین نامه و شیوه نامه صندوق قرض الحسنه همیاری

بازگشت
مقدمه:
دسترسی به وام های خرد مساله ای حیاتی برای خانوار های کم در آمد محسوب می شود مثلا کشاورز یا دامداری که پس اندازی ندارد و می خواهد بذر، سموم و یا علوفه دامی خریداری نماید و یا به طور ناگهانی هزینه های درمانی سنگین به یکی از اعضای خانواده او تحمیل شود و بانکها هم به دلیل  درخواست  ضامن بانکی (کارمند دولت) ودیگر وثایق، از پرداخت به وام به این افراد خودداری کنند، پر واضح  است که خطر تلف شدن دام نابودی محصولات کشاورزی و باغی ویا مرگ یکی از اعضای خانواده  به دلیل بیماری، وجود دارد.در چنین شرایطی رویه رایج آن است که نیازمندان گرفتار به رباخوران محلی و... مراجعه نموده و یا دام و محصول خود را در ازای دریافت مبلغ ناچیزی پیش فروش نمایند.
در این راستا بدون شک یکی از عواملی که می تواند به موفقیت بهتر در دستیابی به چنین  اهداف  ارزشمندی کمک کند ایجاد و تاسیس صندوق های همیاری قرض الحسنه می باشدکه در این زمینه با توجه به تجربه موفقی که در چندین روستای استان خراسان جنوبی در رفع مشکلات گوناگون  روستاییان، با پرداخت وامهای کوچک داشته ایم پرداخته و چگونگی و شرایط آن را بازگو می کنیم


چارت سازمانی
نحوه تشکیل صندوق و سپرده گذاری
• ابتدا جلسه ای با اهالی روستا و با حضور دهیار، اعضای شورای روستا و معتمدین برگزار می گردد ، که در این جلسه حدود  15 نفر از طرف اعضاء به عنوان هیئت امناء انتخاب می شوند .
• سپس هیئت امناء ، هیئت مدیره و شورای وام را انتخاب می کنند .
• هیئت مدیره ،صاحبان امضاء و مسئول صندوق را (در همان جلسه ) انتخاب می نمایند .
• هیئت مدیره سرگروه ها را تعیین می نمایند .
• سرگروهها اعضاء را تعیین می نمایند ( بر اساس تعداد و رابطه خویشاوندی )
• اعضای گروهها مبادرت به پرداخت  مبلغ معینی به صندوق می نمایند .
• بعضا ، مسئولین و خیرین نیز مبادرت به سپرده گذاری ( به نام خود ) در صندوق می نمایند .
تبصره : افتتاح حساب جاری مشترک در یکی از بانک ها توسط  صاحبان امضاء( سه نفر از معرفی شدگان هیئت مدیره  ) الزامی است. برداشت از این حساب با امضای دو تن از افتتاح کنندگان حساب و مهر صندوق ، صورت  می گیرد.
چون اهالی روستا عمدتا فاقد چک و سفته هستند جمعیت روستا به چند گروه تفسیم می گردد و هر گروه از بین خود سرگروه را تعیین می کند.افرادی که نیاز به وام صندوق همیاری را دارند با سر گروه مکاتبه و مبلغ مورد نیاز خود را ذکر می نمایند.
سرگروه، پس از نیاز سنجی متقاضی وام (جهت ایجاد اشتغال ، خرید علوفه ،بذر و سموم کشاورزی، ازدواج ، درمان) و بررسی صلاحیت فردی،مبلغ وام مورد نظر را تعیین و فرد را به صندوق همیاری معرفی می نماید، چنانچه صندوق سرمایه داشته باشد وام را پرداخت در غیر اینصورت متقاضی در نوبت قرار می گیرد.
مدت زمان بازپرداخت ، غالبا  10 ماهه یا یک ساله (بدون احتساب دوران تنفس ) و بستگی به موضوع تقاضای وام گیرنده دارد.نرخ کارمزد 4% می باشد و 10% از وام پرداختی در حساب وام گیرنده، سپرده گذاری خواهد شد.
چنانچه به دلایلی وام گیرنده اقساط را به موقع پرداخت ننماید ، ازطریق سرگروه پیگیری میگردد ، بطوریکه بین سرگروهها رقابت خوش حسابی حاکم می گردد.و هرگروه که موفق تر در جمع آوری اقساط عضو گروه باشد وام بیشتری جذب می نماید .
تبصره : اخذ 6 درصد خسارت تاخیر از مدیون الزامی است . ضمنا مطالبات معوقه یکی از اعضای گروه ، موجب تعویق اعطای وام ( به مدت 3 ماه ) به دیگر اعضای گروه میگردد .
تبصره : واریز ماهیانه مبلغ یکصد هزار ریال توسط هر یک از اعضاء الزامی است . در صورت عدم واریز ، پرداخت وام صورت نخواهد گرفت .
نحوه نظارت بر کار صندوق ها
♦مسئول صندوق گزارش هفتگی فعالیت را به ستاد توان افزایی اعلام و کارشناس صندوق فعالیت ها را ثبت و ضبط و هر دو هفته یکبار ضمن تهیه تراز مالی از نحوه مصرف وام توسط متقاضی،گزارش تهیه می کند .       
♦برای گیرندگان وام که تجربه لازم در خصوص راه اندازی و ایجاد شغل مورد نظر را نداشته باشند، کلاسهای آموزشی تشکیل  می شود .
♦در پایان هرماه ،مسئول صندوق موظف است توسط سیستم عامل حسابداری، گزارش تهیه و از طریق شبکه به ستاد توان افزایی ارسال نماید .
شرح وظایف اعضای گروه
• شرکت منظم ومرتب در جلسات هفتگی یا دو هفته یکبار
• ارائه درخواست وام به رئیس گروه در جلسات که این درخواست ها می بایست دارای نوع مصرف وام،مبلغ وام و مدت باز پرداخت آن باشد.
• ارزیابی عملکرد رئیس و معاون گروه به طوریکه اگر عملکرد آن ها رضایت بخش نباشد نسبت به انتخاب رئیس و معاون جدید اقدام گردد.
تبصره: درصورت بروز اختلاف نظر بین اعضاء در خصوص تعیین هر یک از دو فرد فوق ، شورای وام می تواند شخص صلاحیتدار را از بین آن دو تعیین نماید.
• تصمیم گیری در خصوص حذف یا اضافه نمودن عضویت افراد به گروه
• ارائه پیشنهاد و نظر جهت مشارکت در توسعه و پیشرفت صندوق و روستا
• بد حسابی هر عضو گروه در سرنوشت گروه موثر است، پس گروه می تواند برای پیشگیری، به صورت جمعی ، تصمیمات لازم را اتخاذ نماید .
شرح وظایف رئیس گروه
• اطلاع رسانی به اعضا ، جهت تشکیل جلسات  و برگزاری آن در موعد تعیین شده
• حفظ سرمایه ذخیره شده و تلاش بابت جذب سپرده از افراد گروه
• جمع آوری درخواست وام از افراد گروه در نشست هفتگی
• تشکیل جلسات با شورای وام و پیگیری دریافت وام برای زیر گروه های خود
• ارائه گزارش تمامی پرداخت ها اعم از اقساط و عضویت ها به شورای وام پس از برگزاری جلسات گروهی
• پاسخگویی به اعضا گروه در خصوص کل مبلغ  سپرده شده و مبلغ هر فرد از گروه
• ارسال یک نسخه از صورتجلسات به شورای وام 
شرح وظایف معاون گروه
• تهیه لیست حضور افراد گروه در هر نشست و اخذ امضا از آنها و بایگانی آن
• ثبت دستور کار و صورتجلسات هر جلسه ، به منظور آگاهی اعضاء از تصمیمات جلسه که به امضای اعضای حاضر در جلسه رسیده است (تحویل یک نسخه از صورتجلسات به رئیس گروه)
• تهیه لیست پرداختی های اعضا، اعم از اقساط ، حق عضویت ها در هر نشست و ارائه یک برگ به رئیس گروه جهت ارائه به شورای وام.
• نگهداری از کلیه اسناد مکتوب شده
شرح وظایف شورای وام
• نشست هفتگی با سرگروه ها و دریافت صورتجلسات هفتگی گروه و درخواست وام افراد
• اولویت بندی گروه ها بر حسب خوش حسابی با استعلام حساب از مسئول صندوق و اعلام به رئیس گروه
• کنترل صورت تفکیکی  پس انداز اعضای گروه و مطابقت آن با لیست های بایگانی شده در صندوق
• دریافت لیست (تهیه توسط رئیس گروه) مبالغ سپرده گذاری با ذکر نام و نام خانوادگی اعضای گروه 
• تعیین مبلغ وام و مدت زمان اقساط پرداختی براساس درخواست های تحویلی از رئیس گروه ها 
• ملاک پرداخت وام ، عدم چک برگشتی ، عدم مطالبات معوق در شبکه بانکی و تایید شورای وام می باشد .شرح وظایف رئیس صندوق
• انجام امور اداری صندوق، اعم از گرفتن موجودی، ثبت اسناد، انجام امور بانکی، ثبت دفاتر حسابداری و پیگیری اقساط از طریق ارتباط با رئیس گروه 
تبصره : پذیرش مسئولیت ریاست صندوق داوطلبانه بوده که رئیس صندوق روزانه یک یا دو ساعت در صندوق حضور می یابد و بقیه اوقات خود را به کسب معاش می پردازد چنانچه لازم شد هیئت مدیره از محل کارمزد وام ها حق الزحمه ای در مقابل ساعت کار انجام شده  پرداخت می نماید.
• اعلام گزارش عملکرد صندوق طی فرم های تحویلی بصورت ماهانه برای هیئت امناء
• حفظ ونگهداری و بایگانی کلیه مدارک تحویلی
• رئیس صندوق حق عضویت در هیچ یک از گروه ها را ندارد.
• بهره گیری از برنامه نرم افزاری قرض الحسنه از دفتر ستاد شهرستان یا صندوق مولود کعبه مرکزی
• تعیین ساعت حضور در صندوق برای مراجعین
      چهارمحور               
            توان افزایی                       نحوه ارتباط                  
 
   
طراحی سایت | راتین